احسان قنبری؛ خبرنگار کوهنوردان- کوهستان نماد پاکی، آرامش و شکوه طبیعت است؛ اما حضور انسان در این محیط ارزشمند، همواره مسئولیتی بزرگ به همراه دارد. در سالهای اخیر، افزایش فعالیتهای کوهنوردی و گردشگری در مناطق طبیعی، در کنار فرصتهای ارزشمند برای شناخت طبیعت، چالشهایی نیز ایجاد کرده است که یکی از مهمترین آنها آلودگی ناشی از پسماندهای پلاستیکی است. پلاستیک به دلیل ماندگاری طولانی در طبیعت، به یکی از جدیترین تهدیدها برای مناطق بکر و زیستبومهای حساس کوهستانی تبدیل شده است.
باقیماندن بطریهای پلاستیکی، بستهبندی مواد غذایی و دیگر زبالههای تجزیهناپذیر در مسیرهای کوهستانی، تنها چهره زیبای طبیعت را مخدوش نمیکند، بلکه میتواند به حیات گیاهان و جانوران منطقه نیز آسیب برساند. بسیاری از این پسماندها سالها در محیط باقی میمانند و به مرور وارد چرخه طبیعی میشوند. آنچه امروز در یک مسیر کوهستانی رها میشود، ممکن است آثار خود را برای نسلهای آینده بر جای بگذارد.
فرهنگ نوین کوهنوردی بر پایه احترام به طبیعت و اصل «ردپای کمتر، مسئولیت بیشتر» شکل گرفته است. کوهنورد حرفهای نهتنها مسیر را برای خود زیباتر میبیند، بلکه وظیفه دارد آن را سالمتر از زمانی که وارد شده، ترک کند. استفاده از ظروف چندبار مصرف، کاهش مصرف پلاستیکهای یکبارمصرف، جمعآوری زبالههای شخصی و آموزش همراهان، اقداماتی ساده اما اثرگذار برای حفاظت از محیطهای کوهستانی هستند.
امروزه بسیاری از جوامع کوهنوردی در جهان، حفاظت از طبیعت را بخشی جداییناپذیر از اخلاق حرفهای میدانند. فناوری و برنامههای مدیریتی نیز میتوانند در کاهش آلودگی نقش داشته باشند، اما مهمترین عامل، تغییر نگرش انسان نسبت به طبیعت است. کوهستان محلی برای بهرهبرداری بیمسئولیت نیست؛ میراثی ارزشمند است که باید با آگاهی و احترام حفظ شود.
پلاستیک شاید وسیلهای کوچک در کوله یک کوهنورد باشد، اما رها شدن آن در طبیعت میتواند زخمی بزرگ بر پیکر محیط زیست ایجاد کند. حفاظت از کوهستان از تصمیمهای کوچک آغاز میشود؛ از همان لحظهای که هر کوهنورد انتخاب میکند چه چیزی را با خود به طبیعت ببرد و چه چیزی را از آن بازگرداند. آینده کوهستان به مسئولیتپذیری امروز ما وابسته است.